Tôi là thân nhân của liệt sỹ Nguyễn Tiến Hùng (liệt sỹ Hùng quê ở xã Mậu A, huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái; nhập ngũ ngày 19/5/1971, đi B tháng 12/1973, đơn vị chiến đấu và hy sinh C4-D13- Đoàn 429 đặc công Quân khu 7. Hy sinh ngày 28/5/1974 tại SomBua, huyện Rùm Đuôn (nay là huyện Svâytiếp) tỉnh S’vâyriêng Campuchia). Thông tin chi tiết hơn có trong các tài liệu gửi kèm theo.

Ngày 23/6/2009 tôi từ Hà Nội vào làm việc với Phòng chính sách Cục Chính trị Quân khu 7 về nội dung bức thư của tôi gửi Đại tá Nguyễn Thống - Trưởng phòng Chính sách Cục Chính trị Quân Khu 7 ngày 20/3/2009. Tôi xin được tiếp cận với hồ sơ tài liệu (sơ đồ quy tập, địa điểm quy tập liệt sỹ) của Đội quy tập K82.QK7 quy tập liệt sỹ từ Campuchia về nghĩa trang liệt sỹ tỉnh Bình Dương tại xã Thuận Giao, huyện Thuận An từ năm 1982 đến năm 1989 để từ đó đối chiếu và suy luận em trai tôi và 4 liệt sỹ khác cùng hy sinh trong một trận đánh ngày 28/5/1974 đã được quy tập về Việt Nam chưa? Xin được tiếp cận với danh sách cán bộ, chiến sỹ Đội quy tập K.82, quê quán của họ (nếu có thông tin họ còn tại ngũ hay đã xuất ngũ và địa chỉ cụ thể càng tốt).

Không gặp được Đại tá Nguyễn Thống, nhưng được hai Đại tá khác tiếp và làm việc. Câu trả lời là toàn bộ hồ sơ tài liệu của K.82 đã bị cháy trong một vụ hoả hoạn tại Hóc Môn nơi K.82 đóng quân năm 1989. Xin cám ơn Đại tá Phát và Đại tá Thỏ vì sự tiếp đón và thông tin trên. Nhưng tôi rất băn khoăn, chẳng lẽ Đội K.82 do QK7 thành lập năm 1982 lại chỉ có một quyết định và một danh sách cán bộ, chiến sỹ do Đội giữ và bị cháy? Thủ tục hành chính về công tác tổ chức và cán bộ dù là dân sự hay quân sự cũng không thể như vậy. Vả lại, một thông tin ngắn ngủi như vậy tại sao 3 tháng nay không được trả lời bằng một bức thư với giá tem chưa đến 1000đồng, mà phải để thân nhân liệt sỹ chi phí 3.340.000 đồng vé máy bay vào tận nơi mới nhận được, và liệu tài liệu có cháy thật khộng hay trái tim bị cháy?

Ngày 30/6/2009, tôi lên thăm nghĩa trang liệt sỹ tỉnh Bình Dương, gặp đồng chí quản trang xin được tiếp cận tài liệu do nghĩa trang quản lý. Được đồng chí quản trang cho biết nghĩa trang chỉ quản lý sổ danh sách liệt sỹ có tên trên bia mộ, yêu cầu của tôi về biên bản bàn giao liệt sỹ do các đơn vị quy tập về nghĩa trang do Sở Lao động – Thương binh xã hội quản lý. Đến Sở Lao động – Thương binh xã hội gặp Ban chính sách được trả lời: Yêu cầu của tôi lên gặp Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh. Đến Bộ chỉ huy quân sự tỉnh, gặp Ban chính sách được các chiến sỹ trẻ thuộc “thế hệ đi sau nên chịu” như anh Nguyễn Công Đoàn đã gặp (Thư của anh Nguyễn Công Đoàn gửi Trung tâm Marin). Được các chiến sỹ trẻ trả lời, yêu cầu của tôi phải xin ý kiến lãnh đạo. Tôi xin gặp lãnh đạo, nhưng lãnh đạo bận họp nên đành để lại thông tin nhờ các chiến sỹ báo cáo lại với lãnh đạo và thông tin lại cho tôi. Ngày 3/7/2009, tôi nhận được điện thoại của các chiến sỹ trẻ thông báo – yêu cầu của tôi phải làm việc với QK7.

Tôi đang gặm nhấm nỗi buồn và thất vọng thì trên trang Web của Marin có hàng loạt bài từ “Xin đừng vô cảm với thân nhân liệt sỹ; Bây giờ tôi biết tìm con tôi ở đâu? Chúng tôi là thế hệ đi sau nên chịu,  đến gần đây nhất là Nỗi buồn tháng bảy…”. Xin chia sẻ nỗi đau của các tác giả các bài trên. Nỗi đau mất người thân bỏ mình vì nước, nắm xương khô chưa biết ở nơi nào là nỗi đau chung của nhiều gia đình chưa tìm được thông tin của người thân. Nhưng dù sao cũng còn chút tự hào vì mất mát đau thương đó góp phần nhỏ bé cho đất nước được thống nhất và ngày càng phát triển đến gần với mơ ước của Bác Hồ. Nhưng nỗi đau ấy sẽ nhân lên gấp bội vì thái độ của những người còn sống dù là “thế hệ đi sau nên chịu” hay cùng thế hệ với các liệt sỹ mà vô cảm.

Tôi nghiệm ra rằng: Những người làm công tác chính sách – xã hội dù trong quân đội hay trong các cơ quan dân sự phải là những người có tâm, biết sẻ chia với nỗi đau mất mát và những khó khăn vất vả khi gia đình họ chia nhau đi tìm người thân. Có trái tim nhưng không có động lực thì không làm được. Ở ngoài đời sao có nhiều thế, từ các cựu chiến binh, từ các sinh viên, các tình nguyện viên như Marin chẳng hạn. Tại sao, trong các cơ quan làm công tác này lại gặp ít thế? Tôi các em tôi và đồng đội của liệt sỹ đã đi theo ĐỘi K.73 sang Campuchia , chúng tôi cảm phục các anh. Ở đó dù là chiến sỹ trẻ hay các sỹ quan cùng thế hệ với các liệt sỹ họ đếu rất tận tâm, tận lực. Tìm được một hài cốt liệt sỹ là niềm hạnh phúc chung của đơn vị, họ nâng niu từng nắm đất, mảnh xương vụn và phủ lên đó lá cờ Tổ quốc đưa về quê hương. Họ đáng được điều chuyển về làm việc ở các cơ quan giải quyết chính sách – xã hội. Còn các chiến sỹ trẻ thản nhiên trả lời “Chúng tôi là thế hệ đi sau, nên chịu” nên được biên chế vào các đội quy tập liệt sỹ để họ rèn luyện cái tâm, để họ thành người.

Tôi cũng nhận ra rằng: thực trạng công tác quản lý hồ sơ, lưu trữ tài liệu của nhiều cơ quan, đơn vị còn nhiều bất cập, không khoa học. Thường là xếp trong các cặp ba dây dựng trong các kho chứa, hàng chục năm nay nên rất khó tra cứu hoặc muốn tra cứu phải rất công phu. Việc phối hợp, cập nhật thông tin giữa các cơ quan, đơn vị các ngành có cùng chức năng cũng chưa tốt nên mới có chuyện đùn đẩy cho nhau như đã kể ở trên. Điều kiện, phương tiện, trang bị phục vụ cho công tác sưu tập, hệ thống hoá, quản lý hồ sơ lưu trữ của nhiều cơ quan, đơn vị còn bất cập nên không đáp ứng được yêu cầu…

Đúng là cái khó bó cái khôn. Khó thật, nhưng nếu biết được tiếng kêu của đôi vợ chồng già ông Nguyễn Khắc Bình 79 tuổi, bà Nguyễn Thị Sáng 77 tuổi ở thôn Đỉnh - thị trấn Phố Mới - Quế Võ - Bắc Ninh và biết bao ông bố bà mẹ khác: Bây giờ tôi biết tìm con tôi ở đâu? thì trái tim phải mách bảo: Cho dù cái kho lưu trữ kia có to bao nhiêu, lộn xộn bao nhiệu, bụi bặm bao nhiêu, cũng phải lật lên mà sắp xếp lại, tìm kiếm thông tin. Chúng ta chẳng đang học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh đó sao? Bác dạy: 

                                    Không có việc gì khó

                                                Chỉ sợ lòng không bền

                                                Đào núi và lấp biển

                                                Quyết chí ắt làm nên.

Mấy cái kho chứa tài liệu lưu trữ kia ví sao nổi với “đào núi và lấp biển”?

Nhân đây, tôi cũng xin kiến nghị và xin Trung tâm giúp đỡ tôi một số việc cụ thể sau:

1. Trung tâm hãy liên hệ để được khảo sát một vài cơ quan chính sách – xã hội dân sự cũng như quân sự để đánh giá thực trạng công tác lưu trữ quản lý hồ sơ liệt sỹ và người có công với cách mạng để có thể xây dựng phần mềm giúp cho công tác quản lý, sưu tập, cập nhật thông tin như Trung tâm đang làm.

2. Làm một cuộc điều tra xã hội học xem có bao nhiêu lãnh đạo các cấp làm công tác chính sách xã hội có đọc trang Web của Marin để họ hiểu được nỗi đau cháy lòng của gia đình và đồng đội liệt sỹ. Sự phẫn nộ của dư luận trước thái độ thờ ơ, vô cảm ở đâu đó trong các cơ quan có trách nhiệm?

3. Thông tin của Marin nên được đăng tải trên một số báo lớn có số lượng phát hành lớn để mọi người có thể tiếp cận. Vì có phải ai cũng có điều kiện xử dụng trang Web đâu?

4. Bằng uy tín và kinh nghiệm của mình giúp tôi được tiếp cận hồ sơ, sơ đồ quy tập liệt sỹ từ Campuchia về nghĩa trang tỉnh Bình Dương tại xã Thuận Giao, huyện Thuận An do đội quy tập K.82 thực hiện. Nếu cháy thật rồi thì danh sách cán bộ chiến sỹ của đội để gia đình tìm gặp; Biên bản bàn giao hài cốt liệt sỹ cho nghĩa trang. Chả lẽ khi quy tập về cứ mang đến nghĩa trang chôn?

Trong nỗi buồn thất vọng xin có vài lời chia sẻ với Trung tâm và những người cùng cảnh ngộ.

Xin chân thành cảm ơn.

Nguyễn Tiến Long

Bộ Công Thương – 54 Hai Bà Trưng – Hoàn Kiếm – Hà Nội

Điện thoại: 0913221080