Tôi về Bến Tre vào một ngày giữa tháng 4, vùng đất kiên cường, quật khởi này trong những năm tháng chiến tranh từng nổi tiếng với nhân vật nữ tướng huyền thoại Nguyễn Thị Định và đội quân tóc dài. Qua Gò Đen, Bến Lức (Long An), Mỹ Tho (Tiền Giang), cầu Rạch Miễu hiện ra trước mắt.

Bài hát Dáng đứng Bến Tre với hình ảnh người con gái Bến Tre năm xưa đi trong đạn lửa oai hùng đã hằn sâu vào ký ức tuổi thơ tôi. Ngày đó mỗi khi bố bật cái đài đĩa lên là tôi lại lanh chanh tìm cái đĩa màu đen to gần bằng cái vành nón của mẹ để đút vào. Rồi ngọng ngịu hát theo. Tôi cứ hỏi đi hỏi lại bố mãi: Sao lại đi như nước lũ tràn về hả bố? Nước lũ là gì?

Trong trí óc non nớt của cô bé lên 6 lại chưa từng ra khỏi thành phố thì khái niệm nước lũ và sự so sánh Đi như nước lũ tràn về quả là không thể nào hình dung ra được.

Lớn hơn một chút, những bài học lịch sử đã cho tôi hiểu thêm về xứ dừa này với những trận đánh thần kỳ của đội quân tóc dài, với tài thao lược của nữ tướng Nguyễn Thị Định và quan trọng hơn là tôi đã hiểu thế nào là Đi như nước lũ tràn về.

Tháng 4, thị xã Bến Tre nắng như đổ lửa. Cái nóng rát bỏng còn hằn lại nơi cánh tay. Gần giờ nghỉ trưa, tôi mới tới được Sở lao động tỉnh Bến Tre. Hoa hẩm cả mặt mày bởi chưa quen với cái nắng ngoài trời. Tiếp tôi là anh Nguyển Thành Thưởng – Trưởng phòng Người có công. Hầu hết các Sở lao động, Bộ chỉ huy quân sự các tỉnh đều biết trang web www.nhantimdongdoi.org và dự án Đài tưởng niệm liệt sĩ Việt Nam trực tuyến nên khi nghe tôi giới thiệu họ đã biết ngay mục đích của cuộc viếng thăm.

“Hơn 35.000 liệt sĩ của Bến Tre đã hy sinh trong các cuộc kháng chiến, cả tỉnh Bến Tre có 17 NTLS trong đó có 1 NT cấp tỉnh, 7 cấp huyện và có 17.988 liệt sĩ đang yên nghỉ tại 17 NT này”. Khi được hỏi trong tổng số 17.988 ấy có bao nhiêu liệt sĩ ngoài tỉnh thì tôi không có câu trả lời vì họ chưa từng làm thống kê báo cáo về việc này. Ngỏ ý xin danh sách họ tên, nguyên quán của 17.988 liệt sĩ này thì anh Thưởng cho hay cần phải xin ý kiến lãnh đạo đã.

Dời Sở lao động, tôi bần thần. Từ Thái Bình, Hưng Yên, Hải Phòng, Nam Định…. có biết bao bà mẹ, người vợ, đứa con thơ đang ngóng tìm người thân của mình. Có thể lắm chứ, họ là một trong số 17.988 liệt sĩ đang yên nghỉ tại tỉnh Bến Tre này.

Sở lao động thương binh xã hội tỉnh Quảng Trị đã cung cấp danh sách các liệt sĩ đang yên nghỉ tại 72 NTLS của tỉnh thì không lý do nào mà các Sở lao động khác lại không thể công khai con số này.

Bộ lao động thương binh xã hội đã từng tuyên bố sẽ triển khai báo tin từng phần mộ liệt sĩ tới từng gia đình với một lộ trình rõ ràng nhưng sau 03 năm công bố (Ngày 27.9.2006 ông Hoàng Công Thái đã công bố thông tin này trên báo Dân trí) thông tin đến với thân nhân gia đình liệt sĩ đã có được bao nhiêu?